Ο Γεώργιος Παπανικολάου, παγκόσμια γνωστός για το «Τεστ Παπ», προτάθηκε δύο φορές για το Βραβείο Νόμπελ το 1953 και το 1960, αλλά και τις δύο φορές η βασιλική ακαδημία της Στοκχόλμης αδίκησε και τον μεγάλο επιστήμονα αλλά και τον εαυτό της και αρνήθηκε την κορυφαία επιβράβευση στον άνθρωπο που έκανε τη διάγνωση για τον καρκίνο του τραχήλου ρουτίνα.
Οι λόγοι που ο Έλληνας γιατρός δεν βραβεύτηκε ήταν πολλοί.
Η επίσημη εκδοχή ανέφερε, ότι η επιτροπή προτίμησε να βραβεύσει γιατρούς που είχαν βρει θεραπείες κι όχι τον Παπανικολάου, που είχε ασχοληθεί με την πρόληψη του καρκίνου. Υπάρχει όμως έντονο παρασκήνιο γύρω απ’ αυτό.
Υπάρχουν κάποιοι που ξέροντας τα πράγματα εκ των έσω, λένε ότι η επιτροπή των βραβείων Νόμπελ ήταν επιφυλακτική με το έργο του γιατρού, γιατί ήταν εξαιρετικά πρωτοποριακό. Μάλλον δεν πίστευε πόσο μεγάλο ήταν το επίτευγμα του Παπανικολάου, το οποίο δεν εφαρμόσθηκε σε μία μέρα, αλλά έγινε κομμάτι της ιατρικής πρακτικής σταδιακά.
Κάποιοι άλλοι λένε ότι τα μέλη της επιτροπής, είχαν ήδη ρισκάρει στον παρελθόν και εκτέθηκαν ανεπανόρθωτα, όταν το 1926, απένειμαν το νόμπελ, στην εξίσου πρωτοποριακή θεωρία του Δανού, Johannes Andreas Grib Fibiger. Ο Grib υποστήριζε μια θεωρία που γρήγορα διαψεύστηκε και το φιάσκο σημάδεψε και την επιτροπή, που βιάστηκε να τον επιβραβεύσει.
Μια άλλη εκδοχή κάνει λόγο για μια πιθανή «αντιγραφή». Ο Ρουμάνος γιατρός Aurel Babeș, δημοσίευσε κάποια ευρήματά του για τη διάγνωση του καρκίνου στον τράχηλο της μήτρας, την ίδια περίοδο με τον Παπανικολάου. Δεν βρέθηκε βέβαια κανείς να πει ότι η θεωρία του Παπανικολάου ήταν αποτέλεσμα αντιγραφής. Η εργασία του Aurel Babeș είχε δημοσιευτεί σ’ ένα ευρωπαϊκό περιοδικό μικρής κυκλοφορίας, σχεδόν άγνωστο στην Αμερική όπου βρισκόταν ο Παπανικολάου. Ούτε ο ίδιος ο Babeș ανέφερε ποτέ την πιθανότητα να στηρίχθηκε ο Παπανικολάου στη δική του θεωρία. Ωστόσο οι επιφυλάξεις και τα κουτσομπολιά δεν αποφεύχθηκαν.
Μπορεί να μην πήρε το Νόμπελ, το έργο όμως του καθηγητή επιβραβεύεται καθημερινά από χιλιάδες γυναίκες σε όλο τον κόσμο, που με ασήμαντο κόστος, σε ελάχιστο χρόνο και χωρίς πόνο πραγματοποιούν την εξέταση που έχει σώσει εκατομμύρια ζωές.
Του Νίκου Μουρατίδη.